Barkod sisteminin sektör içerisine girmesi ile üreticiler ve perakendeciler, artan ürün çeşidi ve teknolojik gereksinimlerle birlikte barkod sistemi ile çalışan cihazlara ihtiyaç duymuşlardır. Barkod sisteminin en önemli varlığı barkod yazılımıdır. Barkod yazılımları, ürünlerin üzerindeki barkod etiketinde bulunan bilgileri, mevcut otomasyon cihazları ile kullanarak işletmelere hız, verimlilik, kolaylık ve maliyet açısından avantaj sağlamaktadır. Barkod sistemi işletmeler içerisinde maliyet açısından çok büyük avantaj sağlar. Barkod sistemi yazılımı ile ürün çıkarma,  envanter yönetimi , stok durum raporlama, satın alma yönetimi,satış takibi ve kar – zarar bilgilerine kolayca ulaşılabilmektedir.

Barkod Sistemi Kılavuzu

Barkod Sisteminin İşleyişi

Barkod sistemi online yazar kasalar ile desteklenmektedir. Promosyon ve cari fiyat tanımlanmasını, ürün bazında ya da satış toplamına göre raporlama, promosyon ve puan tanımlanmasını ve müşteri kartı kullanımı sağlar. İşletmenin büyümesi ve kurumsallaşmasına imkân sağlar.

Barkod Sisteminin İşleyişi Nasıldır

Bu sistem;

  • Satın alınan ürünlerin depoya bildirilmesi,

  • Ürüne ait fiyatlandırmanın yapılması,

  • Etiketlenmesi,

  • Ürüne ait bilgilerin diğer cihazlara iletilmesi,

  • Satış işlemlerinin gerçekleştirilmesi,

  • Gün sonu raporlaması,

  • Satın alınan ürünlerin stoktan eksiltilmesi ve kalan stoğun raporlanması şeklinde işler.

Sistem bu şekilde işledikten sonra geriye kontrol ve tedarik amaçlı el terminali ile sayımların yapılması ve stok karşılaştırılması kalır.

Barkod Sisteminin Avantajları

Barkod sistemi günlük, aylık ya da yıllık olarak satış miktarlarının belirlenmesinde ve toplu bir raporlama ve ürün takibi aşamasında işletmelere bir avantaj sunmaktadır. Tedarikçi firmalar ile yapılan satın alma anlaşmalarına göre belirlenen ürün miktarı aşıldığında elde olan mal fazlası ürünler raporlanır. Aynı zamanda ürünlerin satın alınmasından, mal kabulünden, ürünle ilgilenen personelin görev takibinden, personelin sorumlu olduğu ürün hareketlerinin ve tutarlarının da hatasız raporlanması gerekmektedir. Barkod sistemleri de bu aşamada devreye girmektedir. Tüm bu satış ve kontrol işlemlerinde barkod yazılımı hatasız olarak tüm satış tutarı ve miktarlarını iletmekte, rapor almayı ve takibini kolaylaştırmaktadır.

Ürün satışa hazır bir duruma geldikten sonra raporlama ve kontrol aşamaları hayata geçmelidir. El terminalleri kullanılarak istenilen zamanda ürünlerin kontrol ve sayım işlemleri gerçekleştirilebilir. Bu sayımlar sonucunda reyonda bulunan ürün ile stoktaki ürünler karşılaştırılarak aradaki farkın raporlanması ile ürün kayıplarının en aza indirilmesi hedeflenir. Kullanılacak olan departmana göre barkod yazılımının menülerinin tanımlanması, giriş, çıkış, silme, ekleme gibi yetkilerin verilmesi barkod sisteminin avantajlarından biridir. Stokta bulunan ürünlerin grup, reyon, dağıtıcı ve üreticilere göre fiyatlanması, fiyat değişimindeki kolaylık, ürünlerin otomatik etiketlenmesi barkod sistemi yazılımının işletmeye sunduğu diğer kolaylıktır.

Barkod Sistemi Özellikleri Nedir

Barkod sisteminde aşağıdaki işlemler gerçekleşmektedir.

  • Tedarikçi firmalarla satın alma anlaşmalarının yapılması

  • Ürünlerin işletme tarafından kabul edilme aşaması.

  • Transfer işlemleri sırasında ürünlerin reyon ve gruplara göre ayrılması.

  • Üretici ve dağıtıcıların belirlenmesi.

  • Alt seviye, üst seviye ve optimum stok miktarının belirlenmesi.

  • Ürünlerin stok içerisinde son kullanma tarihine göre gruplandırılması.

  • Promosyon satışlarının neler olduğu.

  • Ürünlerin fiyatlanması ve etiketlenmesi.

  • Barkodların, barkod okuyucular, barkod yazıcılar ve diğer sistemlerle uyum içinde çalışması.

Barkod Uygulamaları

Barkod, veri giriş yöntemidir. Verinin bilgisayar ortamındaki bilgi sistemlerine hızlı ve hatasız olarak aktarılmasını sağlar. Barkod, işlemlerin yoğun olduğu ve verinin hızlı bir şekilde elde edilmesi gereken endüstriyel alanlarda kullanılmaktadır. Barkod kullanılarak oluşturulan bilgi sistemleri genel olarak veri toplama sistemleri olarak bilinmektedir. Veri toplama sistemlerinin temel amacı, üzerinde barkod etiketi bulunan malın gerçekleştirdiği hareketleri bilgisayar ortamına kaydetmektir.

Barkod kullanarak geliştirilmiş olan veri toplama sistemlerinde barkod yazıcılar, barkod okuyucular, el terminalleri ve bilgisayarın birbiri ile iletişim kurmasını sağlayan iletişim birimleri kullanılır. Barkod sisteminin uygulama alanları genel olarak şu şekildedir.

Endüstriyel Üretim Uygulamaları

Endüstriyel Üretim

  • Depo: Ham madde, malzeme, ürün ve yedek parçalarla ilgilenir. Mal girişleri, kabulü, ürünlerin yerleştirilmesi, depolar arası transferler, sayım gibi işlemler gerçekleştirilir.

  • Üretim İzleme: Malzeme kontrolleri, üretim aşamalarının izlenmesi, kullanılan makinelerle ilgili tüm işlemleri ve atölyeye mal giriş çıkışları ile ilgili işlemler gerçekleştirilir.

  • Kalite Kontrol: ISO çalışmaları, üretim yönetiminde ham madde ve malzeme kabulü ve üretimde ölçümleme ve denetim gibi işlemler  kalite yönetimi gerçekleştirilir.

Mağazacılık Uygulamaları

Mağazacılık

  • Depo: Giriş çıkış yapan malların durumu, fiyat değişimleri, sayım, sevk işlemleri gibi işlemler için kullanılır.

  • Satış: Toptan ve perakende satış için kullanılır.

  • Fiyat Doğrulama: Raf etiketlerinin kontrolü için kullanılır.

Pazarlama ve Satış Uyglumaları

Pazarlama ve Satış

  • Sipariş Toplama: Sipariş alma ve sipariş fişi düzenlemede kullanılır.

  • Toptan ve perakende satış

  • Pazar izleme

  • Bakım hizmetleri

İşyerleri Uygulamaları

İşyerleri

  • Demirbaş: Demirbaş girişi, sayımı, hurda çıkma, imha gibi işlemlerde kullanılır.

  • Geçiş Güvenlik: Personel ve araç giriş çıkışı/p>

  • Personel: Personelin işe giriş çıkışı

  • Belge İzleme: Dosya erişimi, kütüphane ve arşiv

Barkod Etiket Basımı

Barkod etiketleri genellikle kâğıt halinde ve kendinden yapışkanlı olmaktadır. Bunun yanında karton, metal, plastik ve benzeri şekillerde de olmaktadır.

Barkodlama Yöntemi

Ürünün barkodlaması ürünün yapısı, kullanım şekli, ömrü ve barkodlama maliyetlerine göre değişmektedir.

  • Ürünün üzerine yazdırılabilir. Plastik borular örnek olarak verilebilir. Ürünün yapısına bağlı olarak barkod ürünün üzerine yazdırılır.

  • Ambalaj üzerine yazdırılabilir. Ürün ambalaja sahipse barkod ambalaj üzerine yazdırılır. Genellikle matbaa ortamlarında hazırlanmaktadır. Matbaa içerisinde çoklu basım söz konusu olduğu için maliyeti daha düşüktür.

  • Etiket üzerine yazdırılabilir. Kullanımına ve ömrüne bağlı olarak ürüne ait barkod, etiket üzerine basılır ve ürün üzerine yapıştırılır. Giyim, elektronik malzemeler, kırtasiye ürünleri, otomativ yedek parçaları için sıklıkla kullanılır. Kullanılacak olan etiketin doğru seçilmesi gerekmektedir. Daha fazla bilgi için Barkod Etiketleri makalemizi okuyabilirsiniz.

Barkod Yazıcılarının Seçilmesi

Kullanılacak ürünün yapısına, kullanım koşullarına, ömrüne göre farklı barkod etiketleri seçilmektedir. Barkod yazıcıları da bu etiketlerin uygun ve kaliteli basılması için farklı özelliklere sahiptir. Bazı barkod yazıcıların teknolojik özellikleri şu şekildedir:

Barkod yazıcılar için iki çeşit baskı yöntemi bulunmaktadır.

Direkt Termal Baskı

Sıradan bir yazıcı kullanarak doküman içerisine barkod basmak mümkündür. Ofislerde basılan barkodlar buna örnek olarak gösterilebilir. Bu baskı yönteminde yazıcı uygun etikete herhangi bir sarf malzeme kullanmadan baskı yapmaktadır. Kullanılan etiketler faks kâğıdı ve yazar kasa rulolarıdır. Yazdırılan etiketler çevresel faktörlerden etkilenmektedir. Geçici kullanımlar için tercih edilir.

Termal Transfer Baskı

Bu baskı yönteminde yazıcı etikete uygun ve ribon adı verilen sarf malzeme ile baskı yapmaktadır. Kullanılan etiketler çeşitleri, vellum, kuşe, opak pvc, silver mat, Japon akmazı gibi etiketlerdir. Bu etiketler çevresel faktörlerden etkilenmemektedir.

Barkod Etiketleri

Barkod etiketleri, ürünlerin barkodlanması aşamasında kullanılan rulo şeklindeki yapışkanlı kâğıtlardır.

Etiket Kullanımı

Kullanılacak olan etiketin niteliğine ve ne amaçladığına bağlı olarak önceden basılmış etiket kullanabilirsiniz. Verileriniz değişkenlik gösteriyorsa yani spesifik bir bilgi ise önceden basılmış etiket kullanmak uygun olmaz. Fakat barkod sadece tanımlayıcı olarak kullanılacaksa etiketleri bir yazıcıdan önceden basmak uygundur.

Etiket Çeşitleri

Barkod Okuma Teknolojileri

Barkod okuyucular, optik bir ışık vasıtası ile barkod üzerinde yer alan değişik genişlikte ve uzunluktaki çizgileri çözümleyerek diğer birimlere aktaran optik okuyuculardır. Barkod sembolleri kızıl ötesi ya da görülebilir bir ışık kaynağı ile aydınlatılabilir. Siyah çizgiler ışığı emer, beyazlar ise ışığı yansıtır ve okuma işleminin mantığı bu şekilde gerçekleşir.

Barkod Okuyucu Çeşitleri Barkod Sistemi Nedir

Barkod Okuyucu Çeşitleri

Barkod okuyucunun tipini belirlemek için aşağıdaki durumlara dikkat etmek gerekir:

  • Okumanın yapılacağı ortam

  • Kullanılacak olan bilgisayarın tipi

  • Okunacak olan veri miktari

  • Okuma işlemini gerçekleştiren kişinin eğitim ve beceri seviyesi

Wand veya Kalem Okuyucular

En ucuz ve basit olan barkod okuyucudur. Hareket eden bir bölüme sahip değildir. Kullanıcı okuyucunun optik kafasını barkod üzerinden geçirerek okuma işlemi gerçekleştirir. Okuma işlemi sırasında elde ettikleri optik sinyalleri analog sinyallere dönüştürerek veri üretirler.

CCD Barkod Okuyucular

Temassız olarak barkod okuma yaparlar. Bu türde kullanılan barkod okuyucular arasında en ucuzudur. Barkod tamamen taranarak okuma işlemi gerçekleştirilir. Geniş bir başlığa sahiptir. Barkod kırmızı bir ışık yayarak taranır. Okuma mesafesi 1 – 2 santimetredir.

Lazer Okuyucular

Silaha benzer bir şekli bulunmaktadır. Bir düğmeye basarak okuma işlemi gerçekleştirilir. İçerisinde lazer ışığı bulunur ve bu ışık barkoda yansıtılır. Bu barkod okuyucunun en büyük avantajı barkodu çok hızlı belirleyerek okuma işlemi gerçekleştirmesidir.

Çok Yönlü Barkod Okuyucular

Lazer okuyuculara çok benzer. Aralarındaki fark çok yönlü barkod okuyucuların kafası sabittir. Diğer barkod okuyuculardan farkı ise barkod üzerine gönderilen lazer ışığı özel şekillerdedir. Lazer ışığı gönderilir sinyaller birbirine dönüşür ve veriler elde edilir.

Kablosuz Barkod Okuyucular

Lazer ve CCD barkod okuyuculara benzemektedir. Tek farkı kablosuz olmasıdır. Veriler bilgisayara bir kablo yardımıyla iletilir. İçerisinde bluetooth ve radyo frekansı bulunmaktadır. Barkodun okunması için belirli bir mesafe sınırı bulunmaktadır.

Imager Barkod Okuyucular

Daha yeni bir teknolojiye sahiptir. Bu barkod okuyucular belirli bir alanı kaydederek yorumlama işlemi yapmaktadır.

El Terminalleri

El bilgisayarları olarak bilinmektedir. Kablosuz bir yapıya sahiptir. İçerisinde verileri depolamak için sınırlı bir hafızası bulunmaktadır. İstek doğrultusunda içerisindeki veriler bilgisayar sistemine aktarılabilir. Offline ve online olarak çalışabilmektedir.

Karekod Barkod Okuyucular

Çizgili barkodlar ve karekodları okuyabilmektedir. Sağlık sektöründe kullanılmaktadır. Genel barkod okuyucuların özelliklerine sahiptir.

Barkodun Ürün Paketi Üzerindeki Yerleşimi

Barkodun okunabilmesi için ürün paketi üzerinde nereye yerleştirildiği önemlidir. EAN – UCC sistemi, şekli ve boyutları birbirine benzeyen ürün paketlerinde barkod konumu için öneride bulunmaktadır.

Genel Kurallar

  • Barkod, ürünün alt kısmına, tabanına yakın olmalıdır.

  • Barkod, ürün paketinin arka kısmında bulunmalıdır.

  • Barkodun çevresinde 5 milimetrelik boş alan kalmalıdır.

  • Engebesiz alan üzerine konumlandırılmalıdır.

  • Paketim birleşim yerlerinde olmamalıdır.

  • Paket üzerindeki barkod buruşmamalı ve kıvrılmamalıdır.

  • Paket dar ve geniş yüzeylere sahipse, barkod geniş yüzey içerisinde sol kenardan 15 santimetre içeride olmalı.